Artykuły redakcyjne
Like

2 września 1945 roku – koniec wojny

02/09/2015
1901 Wyświetlenia
2 Komentarze
6 minut czytania
2 września 1945 roku –  koniec wojny

Tak naprawdę trudno ustalić dzień, w którym umilkły strzały. Bo nawet w Europie, gdzie wszyscy poza krajami b. ZSRS uznają 8 maja 1945 r. za datę końcową nie milkły one jeszcze przez parę dni. W Książu (tam, gdzie ponoć odkryto „złoty pociąg”) słychać było podziemne wybuchy nawet w noc poprzedzającą wkroczenie wojsk sowieckich do dzisiejszego Wałbrzycha (10 kwietnia 1945 r.). Na Mierzei Wiślanej walki zakończyły się 13 maja, największa bitwa po formalnej kapitulacji III Rzeszy toczyła się na terenie b. Jugosławii 14-15 maja.

0


Osobną historię stanowi zgrupowanie niemieckich dywizji w Norwegii, tzw. Grupa Narvik. Ok. 500 tys. żołnierzy niemieckich w koszarach stacjonowało jeszcze latem 1945 roku. Do Niemiec powracali najdłużej – niektórzy nawet w 1946. Sytuacja międzynarodowa bowiem przez moment dawała im nadzieję bycia pierwszymi żołnierzami III wojny światowej.
Bezsprzecznie jednak żołnierze Wehrmachtu najdłużej brali udział w akcji na Krecie – jeszcze w czerwcu 1945 roku wspólnie z brytyjskimi oddziałami zwalczali komunistyczną partyzantkę.
Część żołnierzy, po krótkim pobycie w przejściowym obozie, trafiła do francuskiej Legii Cudzoziemskiej, walczącej o odzyskanie kolonii zagarniętych wcześniej przez Japonię. Niestety, trafnie pisał w latach 1950-tych Wojciech Żukrowski o nowym braterstwie broni pomiędzy rozbitkami z Polskich Sił Zbrojnych (na Zachodzie) i b. żołnierzami Wehrmachtu. W Wietnamie, podczas obrony bazy Điện Biên Phủ walczyli ramię w ramię, a zaopatrzenie dowoziły im samoloty znane jeszcze z bombardowania Warszawy w 1939 r. – Ju-52.

USS Iowa (BB-61)

Inaczej natomiast sprawa wyglądała na Pacyfiku.
Jeszcze przed zrzuceniem obu bomb atomowych sztab japoński rozważał koncepcję pospolitego ruszenia.
Zakładano, że wyspy da się obronić poświęcają od 20 do 36 milionów ludzi!

After the firebombing of March 9-10, 1945, Emperor Hirohito toured the ruins of Tokyo nine days later. He was accompanied by his doctor and chamberlain. Three other cars made up the motorcade. Hirohito's aides were shocked by the apparent antipathy displayed to the Emperor. With 100,000 dead and 16 square miles (41 square kilometers) burned out, the public was in no mood to display fealty to their monarch. Observers wondered if Hirohito would announce Japan's surrender but instead he pushed for the defense of Okinawa.

Jednak cesarz Hirohito (ojciec obecnego) przerażony ogromem cierpienia, jakie stało się doświadczeniem jego poddanych, 15 sierpnia 1945 roku w swoim przemówieniu radiowym (niezrozumiałym dla sporej części Japończyków, gdyż cesarz używał języka dworskiego, znacznie różniącego się od języka zwykłych ludzi) ogłosił przyjęcie postawionych przez aliantów warunków kapitulacyjnych. Wojna jednak trwała w Mandżurii, gdzie tzw. Armia Kwantuńska zbierała baty od sowieckich dywizji.

BN-AJ176_MacArt_G_20131112100854 prawdopodobnie jedyny taki pomnik

Mimo braku formalnej kapitulacji 30 sierpnia 1945 roku w Tokio wylądował gen. Douglas MacArthur.
Wcześniej, 27 sierpnia 1945 roku alianci zaczęli lądować na lotnisku pod Yokohamą (Atsugi). 28 sierpnia lądowali tam żołnierze amerykańskiej 11 dywizji spadochronowej.
Na morzu 27 sierpnia okręty 3. Floty pod dowództwem admirała Halseya podeszły do brzegów Japonii w okolicy bazy Yokosuka.
Po przetrałowaniu podejść 28 sierpnia okręty zaczęły wchodzić do Zatoki Tokijskiej.
30 sierpnia wojska amerykańskie przejęły forty nad Zatoką Tokijską, a z okolicznych obozów uwolniono jeńców.

W niedzielę, 2 września 1945 roku, na pokład pancernika Missouri już po godzinie 7 rano zjawili się pierwsi uczestnicy uroczystości.
O 8.03 na pokładzie pojawili się przedstawiciel rządu sowieckiego (gen. Dieriewańka), reprezentant Wlk. Brytanii adm. Fraser oraz w imieniu Francji – gen. Leclerc.
douglas-macarthurO 8.43 na pokładzie niszczyciela Buchanan przybył gen. MacArthur, który miał podpisać akt w imieniu Sprzymierzonych.
O 8.56 przybyła delegacja japońska.
Na czele jej stał minister spraw zagranicznych Mimoru Shigemitsu.
Obok niego szef sztabu armii lądowej gen. Umezu (cesarz Hirohito osobiście odwiódł go od planowanego samobójstwa wobec poniesionej klęski).
A także inne osoby, reprezentujące cesarską marynarkę, armię a także inni urzędnicy ministerstwa spraw zagranicznych Japonii.
Milion oczu wydawał się godzić w nas milionem ostrzy, niczym burza strzał kolących ogniem. Tak zapisał swoje wrażenia jeden z członków japońskiej delegacji (Kase).
Ceremonię rozpoczął gen. MacArthur.
Obok niego stali admirałowie Nimitz i Halsey, dalej zaś sprowadzeni z obozów jenieckich brytyjski generał Percival (pokonany w Singapurze) i pokonany na Filipinach amerykański generał Wainwright.
Japończycy mogli poczuć się nieco lekceważeni, bo nikt nawet nie prosił o okazanie listów uwierzytelniających.
Po krótkim przemówieniu MacArthura akt kapitulacji został podpisany.

d4fb7aa6-bf28-483c-acab-00a5ec0992ee

Amerykański kronikarz zanotował, że wojna trwała równo 1364 dni, 5 godzin i 44 minuty.
Ceremonia dokonana została w atmosferze zimnej formalistyki, bez galanterii, bez werbli, przekazywania szpad, nawet bez uścisku dłoni.
A jednak..
Po ceremonii zarówno Nimitz jak i MacArthur odczuli współczucie wobec upadłego wroga.
Nimitz odwołał rozkaz adm. Halseya, który zabraniał częstowania Japończyków kawą i papierosami.
MacArthur uznał, że aby uratować Japonię przed falą nacierającego komunizmu (Korea) trzeba pozostawić cesarza.

japan-emperor-hiorhito

Dla amerykańskich żołnierzy, okupujących Japonię, pozytywnym zaskoczeniem okazał się kontakt z miejscowymi ludźmi.
Wielu z nich wróciło do USA ze świeżo poślubionymi żonami.
Niektórzy japońscy żołnierze, nie wiedząc nic o kapitulacji, przetrwali samotnie aż do lat 1970-tych.

bb63mo

2.09 2015

____________________________________________
Cytaty za: Burza nad Pacyfikiem, Zbigniew Flisowski, Wydawnictwo Poznańskie 1989

Inne zapisy autora:

0

Humpty Dumpty
Humpty Dumpty

1842 publikacje
75 komentarze
 

2 komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

 
Authorization
*
*
Registration
*
*
*
Password generation
334816