24112017Nowości:
   |    Rejestracja

KNF: Banki coraz silniejsze


Komisja Nadzoru Finansowego informuje na podstawie danych sektora, że w zeszłym roku sytuacja sektora bankowego pozostawała stabilna. Sprzyjać temu miało utrzymujące się ożywienie gospodarki oraz środowisko rekordowo niskich stóp procentowych.


Cost

W 2016 r. odnotowano dalsze wzmocnienie bazy kapitałowej (fundusze własne wzrosły z 159,1 mld zł na koniec 2015 r. do 175,4 mld zł na koniec 2016 r., tj. o 10,2 proc. ; współczynnik kapitału Tier I wzrósł z 15,0 proc. do 16,1 proc. , a łączny współczynnik kapitałowy z 16,3 proc. do 17,7 proc. ), co wynikało m.in. z pozostawienia w bankach większości zysków wypracowanych w 2015 r., nowych emisji akcji, jak też wyłączenia ze sprawozdawczości SK Banku, którego upadłość została ogłoszona w końcu 2015 r. – informuje Komisja Nadzoru Finansowego. – Na koniec 2016 r. jeden bank komercyjny oraz siedem banków spółdzielczych nie spełniało minimalnych wymagań regulacyjnych (3 w zakresie funduszy własnych, 4 w zakresie współczynników kapitałowych, a jeden zarówno w zakresie funduszy własnych, jak i współczynników kapitałowych), przy czym ich łączny udział w aktywach sektora bankowego wynosił jedynie 1,4 proc. . Ponadto jeden bank komercyjny oraz dwadzieścia osiem banków spółdzielczych nie spełniało zaleceń KNF w zakresie minimalnych współczynników kapitałowych (ich łączny udział w aktywach sektora bankowego wynosił jedynie 1,9 proc. ).

Pomimo, że liczba i udział banków nie spełniających wymagań regulacyjnych lub zaleceń KNF była niewielka, to sam fakt występowania tego zjawiska należy uznać za niekorzystny.Pomimo relatywnie zadowalającej sytuacji bieżącej rekomendowane jest utrzymanie mocnej bazy kapitałowej, a w przypadku niektórych banków jej dalsze wzmocnienie, co dla części banków może stanowić istotne wyzwanie w sytuacji obserwowanego zmniejszenia zyskowności sektora bankowego. Mając to na uwadze, KNF zdecydowała się wzorem lat ubiegłych, na wydanie zaleceń dotyczących polityki dywidendowej banków z tytułu zysków wypracowanych w 2016 r. (nowością było sformułowanie dodatkowych zaleceń wobec banków istotnie zaangażowanych w walutowe kredyty mieszkaniowe dla gospodarstw domowych, co ma na celu stworzenie dodatkowego bufora kapitałowego na ryzyko związane z portfelem tych kredytów).

Sytuacja w zakresie bieżącej płynności pozostaje dobra. Podstawowe miary płynności pozostają względnie stabilne i utrzymują się na zadowalających poziomach (dodatnia luka płynności krótkoterminowej wzrosła z 157,6 mld zł na koniec 2015 r. do 198,4 mld zł na koniec 2016 r., a współczynnik płynności krótkoterminowej z 1,50 do 1,62). Jednocześnie wszystkie banki spełniały obowiązującą normę LCR na poziomie 70 proc. (w przypadku większości banków, wskaźnik przekraczał docelowy minimalny poziom LCR = 100 proc. , który będzie obowiązywać od 2018 r.). Relacja kredytów dla sektora niefinansowego do depozytów tego sektora (94,7 proc. ), przeszła ze stanu równowagi do stanu nadwyżki depozytów nad kredytami, co sprzyja stabilnemu rozwojowi sektora. Pomimo zadowalającej sytuacji w zakresie bieżącej płynności, stale zalecane są działania zmierzające do wzrostu stabilności źródeł finansowania.

W 2016 r. odnotowano znaczną poprawę wyników sektora bankowego (wynik finansowy netto sektora bankowego wyniósł 13 908 mln zł i był o 2 721 mln zł, tj. aż o 24,3 proc. wyższy od osiągniętego w 2015 r., poprawę wyników odnotowano w 486 podmiotach skupiających 64,9 proc. aktywów sektora. 22 podmioty wykazały stratę w łącznej wysokości 493 mln zł). Poprawa wyników była jednak konsekwencją niskiej bazy statystycznej (wynikającej z ogłoszenia w IV kwartale 2015 r. upadłości SK banku oraz konieczności wniesienia wpłat na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców) oraz sprzedaży udziałów w VISA Europe Limited, co doprowadziło do znacznego wzrostu dochodów części banków. Z drugiej strony, od lutego 2016 r. wyniki części banków znajdowały się pod silną presją uchwalenia ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych, co oddziaływało w kierunku znacznego wzrostu ich kosztów.

Poprawę odnotowano w zakresie wyniku odsetkowego, pozostałego wyniku działalności bankowej, salda pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych oraz salda odpisów i rezerw, a pogorszenie w obszarze wyniku z tytułu opłat i prowizji. Odnotowano też wzrost kosztów działania.

Poprawa wyniku działalności bankowej (o 3 391 mln zł; 6,1 proc. ) nastąpiła dzięki poprawie wyniku odsetkowego (o 2 681 mln zł; 7,6 proc. ), który osiągnął rekordowy poziom w historii, oraz wyniku z pozostałej działalności bankowej (o 1 432 mln zł; 19,7 proc. ), podczas gdy wynik z tytułu opłat i prowizji uległ obniżeniu (-722mln zł; -5,4 proc. ). Poprawa wyniku odsetkowego nastąpiła dzięki zmianom dokonanym w polityce depozytowo-kredytowej polegającym na obniżeniu oprocentowania depozytów, przy jednoczesnym zwiększeniu oprocentowania części kredytów. W rezultacie dokonanych zmian, odnotowano wzrost przychodów odsetkowych (o 1044 mln zł; 2,0 proc. ), przy jednoczesnym znacznym obniżeniu kosztów odsetkowych (-1 637 mln zł; -9,4 proc. ). Z kolei obniżenie wyniku z tytułu opłat i prowizji spowodowane było zmniejszeniem w części banków przychodów z tytułu sprzedaży ubezpieczeń, przychodów z tytułu udzielonych kredytów i pożyczek, przychodów z tytułu obsługi rachunków bankowych oraz kart bankowych, jak też przychodów z tytułu operacji papierami wartościowymi, obsługi funduszy inwestycyjnych oraz zarządzania aktywami, etc. Natomiast silny wzrost wyniku z pozostałej działalności bankowej to przede wszystkim efekt sprzedaży udziałów w VISA Europe Limited (w rezultacie tej transakcji banki odnotowały dodatkowy dochód w łącznej wysokości 2 465 mln zł), co oddziaływało w kierunku poprawy wyników części banków. Gdyby nie to zdarzenie o charakterze jednorazowym, to wynik sektora bankowego byłyby tylko nieznacznie wyższy od zrealizowanego w 2015 r. (o około 5 proc. ).

Wzrost kosztów działania (o 884 mln zł; 2,9 proc. ), wynikał przede wszystkim z uchwalenia ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych (w konsekwencji 19 banków zapłaciło dodatkowy podatek w łącznej wysokości 3 233 mln zł), a w znacznie mniejszym stopniu ze wzrostu kosztów pracowniczych (wynikający z przejęcia przez jeden z oddziałów instytucji kredytowej innej spółki z grupy kapitałowej) oraz wzrostu wydatków na informatykę. Z drugiej strony odnotowano obniżenie wydatków na marketing, opłat z tytułu czynszów oraz silny spadek wpłat na rzecz BFG (wynikało to z ich wysokiej bazy z 2015 r. będącej konsekwencją upadłości SK Banku).

Znaczne zmniejszenie ujemnego salda odpisów i rezerw (-1 107 mln zł; -11,7 proc. ) wynikało przede wszystkim z jego relatywnie wysokiej bazy z 2015 r. (będącej konsekwencją odpisów dokonanych w SK banku, głównie z tytułu należności od sektora przedsiębiorstw). Na poziomie poszczególnych pozycji uwagę zwraca zmniejszenie odpisów z tytułu kredytów dla przedsiębiorstw, wzrost odpisów z tytułu kredytów konsumpcyjnych oraz pogorszenie wyniku z tytułu IBNR.

Obserwowane zmiany doprowadziły do nieznacznej poprawy większości podstawowych miar efektywności działania. W szczególności odnotowano poprawę marży odsetkowej (z 2,2 w 2015 r. do 2,3 w 2016 r.), obniżenie wskaźnika kosztów (z 58,7 proc. do 56,2 proc. ), wzrostu ROA (z 0,7 do 0,8) oraz ROE (z 6,6 do 7,8).

Kluczowe znaczenie dla wyników banków w kolejnych okresach będzie miał rozwój koniunktury w polskiej gospodarce oraz czynniki o charakterze regulacyjnym. Na podstawie planów finansowych przedłożonych przez banki komercyjne do UKNF, można stwierdzić że w 2017 r. należy oczekiwać obniżenia wyniku finansowego netto sektora bankowego (o około 10 proc. ). Należy jednak mieć na uwadze, że banki stopniowo adaptują się do wpływu ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych (głównie w drodze obniżenia oprocentowania części depozytów, wzrostu marż części kredytów, wzrostu opłat i prowizji od niektórych usług, czy też redukcji kosztów działania). Nie można też wykluczyć, że niektóre z banków, w celu poprawy wyników dokonają jednorazowych transakcji, które nie zostały ujęte w planach finansowych. W związku z tym faktycznie zrealizowany wynik może okazać się lepszy niż wynikający ze wstępnych oczekiwań.

Utrzymujące się ożywienie gospodarcze w połączeniu ze stabilną sytuacją przedsiębiorstw, znaczną poprawą sytuacji na rynku pracy, poprawą nastrojów konsumentów, jak też środowisko rekordowo niskich stóp procentowych tworzyły sprzyjające warunki do rozwoju działalności sektora bankowego w niektórych obszarach. Odnotowany w 2016 r. przyrost sumy bilansowej (o 111,3 mld zł, tj. o 7,0 proc. ; skorygowany o około 94,7 mld zł, tj. o 5,9 proc. ) był dwukrotnie wyższy niż w 2015 r. Głównymi obszarami przyrostu po stronie aktywów był portfel obligacji skarbowych oraz kredyty, a po stronie zobowiązań depozyty gospodarstw domowych.

Banki kontynuowały działania zmierzające do wzrostu efektywności działania w drodze optymalizacji zatrudnienia i sieci sprzedaży. W konsekwencji w 2016 r. odnotowano zmniejszenie zatrudnienia (o 2,1 tys. osób) oraz sieci sprzedaży (o 29 placówek). Należy przy tym liczyć się z tym, że stały rozwój elektronicznych kanałów dostępów, jak też presja na ograniczenie kosztów będą oddziaływały w kierunku dalszego ograniczenia zatrudnienia i sieci sprzedaży w kolejnych okresach.

Poziom koncentracji nie uległ istotnym zmianom. Udział 10-ciu największych banków w aktywach sektorach marginalnie wzrósł (z 70,5 proc. na koniec 2015 r. do 70,6 proc. na koniec 2016 r.), odnotowano też nieznaczny wzrost koncentracji w kredytach dla sektora niefinansowego (z 69,8 proc. do 70,0 proc. ) oraz większy w depozytach tego sektora (z 73,4 proc. do 74,9 proc. ), co miało związek z przejęciem przez Alior Bank części Banku BPH.

W strukturze własnościowej sektora odnotowano wzrost udziału w aktywach banków kontrolowanych przez inwestorów krajowych (z 41,0 proc. na koniec 2015 r. do 43,4 proc. na koniec 2016 r.). Mając na uwadze zawarcie w końcu 2016 r. przez PZU S.A. oraz PFR S.A. umowy z UniCredit S.p.A. w sprawie nabycia kontrolnego pakietu Banku Polska Kasa Opieki S.A. można oczekiwać, że w 2017 r. dojdzie zwiększenia udziału inwestorów krajowych w aktywach sektora do ponad 50 proc.

 

 

źródło: KNF

Napisane przez:


 

Podziel się z innymi

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Dodaj komentarz

 

304438