19062018Nowości:
   |    Rejestracja

Historia kartami pisana, cz. 4


Obecnie znane talie kart do gry (i wróżenia) to przede wszystkim karty europejskie: talia tradycyjna, talia kart do skata – niesłusznie nazywana talią niemiecką, bo tak naprawdę jest to talia polska, od której wzięły swój początek obecnie znane talie, oraz talie Tarota (nie tylko marsylskiego – wszystkich odmian). Nie oznacza to jednak, że inne niż zachodnie, cywilizacje swoich kart nie miały. Talie chińskie znane są już od ponad tysiąca lat. Europejski poker być może pochodzi właśnie z Państwa Środka.


20160614_1903101-1000x750

O ile pochodzenie europejskich talii kart wydaje się pogrążone w tajemnicy (choć tak naprawdę jest to efekt propagandy różnych państw przyznających się do bycia ojczyzną kart jako takich – Historia kartami pisana, cz. 2, o tyle historia kart w Azji Centralnej i Wschodniej nie jest tajemnicza, ani zaskakująca. Chińskie kroniki wspominają o kartach do gry już w okolicach X wieku, w czasach dynastii Tang. Wówczas bowiem są po raz pierwszy wspominane w opisach dnia codziennego. Jednak tu pojawia się wątpliwość, bowiem część historyków Chin zwraca uwagę, że używane w kronikach starochińskie słowo pái używane było zamiennie zarówno do opisu płytki jak i kawałka kartki – nie wiadomo więc do końca, czy mowa była w nich o płytkach, początkach kostek domina, czy drukowanych lub malowanych kartkach służących do gry. Kroniki wspominają również skąd tak naprawdę się w tym kraju wzięły. Otóż były ni mniej, ni więcej wersją gry w kości dla mało zamożnych. Pierwsze karty, które tam zilustrowano mają notację używaną właśnie na chińskich kościach do grania. Niewiele później, po powstaniu nowych zasad i nowych gier, zdarzało się, że samą talię zastępował zwitek papierowych banknotów, będących potwierdzeniem nadanym przez Pałac, posiadania równowartości majątku w złocie. Owe karty pieniężne posiadały cztery kolory – monety, ciągi monet, miriady, oraz dziesiątki miriad. Były one również reprezentowane ideogramami z numerami 2-9 w pierwszych trzech kolorach oraz 1-9 w dziesiątkach miriad. I być może ta liczba kolorów pozwoliła zadomowić się w Europie grom karcianym pochodzącym z Chin (o czym za chwilę). Bo też ponad wszelką wątpliwość wiadomo, że chińskie gry karciane nie służyły – jak to było w Europie – do zabijania czasu. Karty w Państwie Środka były przede wszystkim narzędziem (trzeba dodać, że jednym z wielu) do wszelkiej maści rozrywek hazardowych. Grano w Chinach nie tylko o mało wartościowe rzeczy – karciarze potrafili na placach dużych miast przepuścić swój majątek, a nawet niewolników. Opis zasad jednej z gier (datowanej na okolice X w. właśnie), jako żywo przypomina zasady znanego dziś na Zachodzie pokera. Pojawienie się w Europie pokera zaś – w epoce wielkich kolonizacji i handlu morskiego z Chinami – pozwalają więc sądzić, że ta gra ma swoje korzenie w państwie zarządzanym z Pałacu Ceskarskiego w Pekinie. Podobnie zresztą wygląda historia drugiej popularnej gry karcianej, czyli gry w Oczko.

Wraz ze wzrostem zamożności społeczeństwa, na co nie bez wpływu pozostawał właśnie handel z zachodnim światem, w Chinach rosło zainteresowanie hazardem i rozwijały się coraz to nowsze formy gier hazardowych. W czasach dynastii Ming wymyślono grę w karty  zwaną Ma Diao Pai, która stała się podstawą popularnej  do dziś gry mahjong. Hazard był popularny wśród Chińczyków nawet wówczas, kiedy był on oficjalnie zakazany, np. podczas panowania dynastii Yuan. Od końca panowania dynastii Quing do czasów powstania w 1949 roku Chińskiej Republiki Ludowej zaczęły stopniowo powstawać kasyna – w których grano w tradycyjne chińskie gry, ale już nie wyłącznie taliami chińskimi, lecz również taliami europejskimi.

Po wojnie chińsko-japońskiej rząd Chin Ludowych wprowadził zakaz uprawiania wszelkich form hazardu. Obecnie gry hazardowe legalne są w dwóch Specjalnych Regionach Administracyjnych Chińskiej Republiki Ludowej czyli w byłej kolonii portugalskiej – Makau oraz w byłej kolonii brytyjskiej – Hong Kongu.

Dzisiaj chińskich talii w Europie właściwie nie używa się. Nasza cywilizacja została zdominowana przez karty, które swoje korzenie miały w dawnej Polsce, o czym wspominałem w poprzednich częściach „Historii kartami pisanej”:

Historia kartami pisana, cz. 1

Historia kartami pisana, cz. 2

Historia kartami pisana, cz. 3

CDN

Napisane przez:


 

Podziel się z innymi

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Dodaj komentarz

 

298705